Digiborden in de onderwijspraktijk. Didactische vernieuwing of…?

Digiborden in de onderwijspraktijk

Er is een uitgebreid onderzoek gedaan naar digiborden. Hieronder een paar conclusies.

Een aantal aspecten zien er positief uit, bijvoorbeeld: 

  • de meerwaarde bij het presenteren van informatie en bronnen,
  • de kracht van visualisering bij de uitleg,
  • het mogelijk maken van interactie en de organisatie van activiteiten met een klassikale inslag.

Het is echter niet altijd mogelijk eenduidige conclusies te trekken, bijvoorbeeld bij vragen als ‘Leidt toepassing van het digibord tot didactische vernieuwing of alleen tot perfectioneren van traditioneel onderwijs?’ en ‘ Worden de leerprestaties er beter van?’

Wat hebben we nodig om  het digibord tot een meerwaarde uit kunnen laten groeien?

  • Adequate scholing en professionalisering
  • Een goede schoolcultuur en implementatie strategie
  • Goed leiderschap en management support

Het is zeker de moeite waard het stuk eens te lezen:
Digiborden in de onderwijspraktijk: een review van de onderzoeksliteratuur. Een analyse van onderzoekrapportages uit de periode 2000-2007, door Ton Koenraad

 

Motivatie van de leerlingen vergroten

Een digitaal bord kan ook de interesse en de motivatie van de leerlingen vergroten, het leren versterken en een laagdrempelige manier vormen om nieuwe stof tot zich in te nemen in een leer omgeving die digitaal is.

Ook is een digitaal bord een spannende manier om nieuwe stof te leren met behulp van technologie en de juiste educatieve concepten.

Een digibord, ook wel smartboard genoemd, zijn zeer geschikt voor het instrueren van een gehele klas, dit omdat leraren de mogelijkheid hebben de technologie van het bord te combineren met de reguliere lessen. Alle leerlingen kunnen makkelijk betrokken bij de stof omdat deze centraal op het bord aanwezig is.

Ten slotte zijn smartboards ook heel tijdseffectief, omdat het digibord in contact staat met de computer kan de leraar een centrale planning overnemen zonder dit handmatig te hoeven doen. Digiborden nemen ook een corrigerende taak over, zo kunnen makkelijk gemaakte spelfouten gecorrigeerd worden bij leerlingen en kunnen de leerlingen direct zien wat ze goed en fout doen.

 

De kracht van het digitale schoolbord en de valkuilen

Duidelijke leerdoelen vormen een belangrijke voorwaarde voor effectief leren.

Een les zonder expliciet leerdoel is als een stuurloos schip: de les komt ergens terecht, maar niemand weet eigenlijk precies waar. In vrijwel alle gevallen leidt het ontbreken van leerdoelen tot activiteit- in plaats van doelgericht werken, waarbij de aanname is dat het bezig zijn ook tot leren leidt. Feitelijk staat het bezig zijn centraal in plaats van het leren van iets nieuws.Als het gaat om doelgericht leren kan het digibord zowel een positieve als een negatieve uitwerking hebben.

Er zijn leerkrachten waarbij het ‘flitsende’ en het ‘leuke’ het volledig gewonnen hebben van het doelgerichte.
Zij verliezen zichzelf in de ‘amusementsindustrie’ die de klas binnengehaald kan worden.
Maar leerkrachten die vanuit een duidelijk leerdoel met het digibord aan de slag gaan, zullen in veel gevallen juist betere mogelijkheden vinden om de leerlingen te laten leren.

Tien dont’s voor onderwijs met een digibord

Dont’1 Ga nooit met je rug naar de deelnemers staan.
Omschrijving: Dit is een van de grootste ergernissen De leerkracht zet de laptop zo neer dat hij het scherm of digibord voor zich ziet.
De docent instrueert vervolgens de groep met de rug naar de ruimte toegekeerd, Leerkrachten moeten niet praten tegen een bord. Zij moeten praten tegen de deelnemers.

Don’t 2: Maak geen schaduwen op het digibord met hand of lichaam.
Omschrijving: Vaak staat de leerkracht voor het digibord te wijzen op, of te praten over, dingen die op het bord worden geprojecteerd.

Don’t 3 Let op de weergave van afbeeldingen, te klein of scheefgetrokken.
(nb dit geldt voor losse beamers maar ook afbeeldingen op digiborden verdienen aandacht) Omschrijving: Vaak zien we veel te kleine of scheef weergegeven afbeeldingen Oplossing: Zorg ervoor dat het beeld het hele vlak waarop u projecteert vult en pas dat eventueel handmatig aan door de te schuiven met de projector.

Don’t 4 Laat het publiek niet in het donker zitten Beschrijving: Lesgeven en leren gaat niet in het donker.
In het donker zitten activeert en stimuleert niet, het daagt niet uit tot interactie.
Sterker nog, veel mensen worden slaperig in het donker.

Don’t 5: Blijf van dat bord af.
Beschrijving: Leerkrachten vinden het soms nodig om dingen op het digibord aan te wijzen. Dat draait vaak uit op een dansje tussen de laptop en het scherm.

Don’t 6: Verspil geen tijd met rommelen aan apparatuur.
Omschrijving: Lestijd mag niet worden verspild doordat apparatuur niet tijdig en goed is klaargezet.
Deelnemers zijn nooit klaar om te leren als de leerkracht niet klaar is om te doceren.

Don’t 7: Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet.
Omschrijving: De leerkracht bevindt zich meestal het dichtst bij de laptop of het digibord en kan alles goed zien, maar deelnemers achterin de ruimte zouden dat wel eens niet kunnen zien. Het is belangrijk om in- en uit te zoomen, zodat de deelnemers het beste kunnen zien wat de leerkracht projecteert.

Don’t 8: Kom van de spreekstoel en laat de deelnemers stralen.
Omschrijving: Leerkrachten roepen vaak vol trots hoe interactief hun lessen wel niet zijn en hoe betrokken deelnemers zijn. Terwijl ze eigenlijk bedoelen dat ze een digibord gebruiken als beamer voor hun eigen presentaties.
Oplossing: Er zijn vele manieren om de interactiviteit met deelnemers door het gebruik van een digibord vergroten. In plaats van projecteren en het presenteren aan studenten van hun videoclips, zou de leerkracht de deelnemers hun eigen video’s kunnen laten presenteren en bespreken.

Don’t 9: Een digiboard is geen vervanging van het schoolbord.
Beschrijving: Als een leerkracht een schoolbord/whiteboard wilt gebruiken doe dat dan, verspil dan geen lampen door alles via het digiboard te laten zien. Lampen zijn kostbaar. Statisch maar 1 ding laten zien is verspilling en onnodig.

Don’t 10 Een digibord is een middel, geen doel…verspil geen geld. 
Beschrijving: Veel te vaak zien we dat een leerkracht het aanwezige digibord helemaal niet gebruikt of niet goed weet hoe het te gebruiken.
Een digiboard is een middel om een doel te bereiken.
Oplossing: Voor het verspillen van duizenden en duizenden euro’s aan kostbare digiborden: denk na, wat je ermee wilt.

Onderzoek wijst meer en meer uit dat de prestaties van deelnemers niet hoger is in klaslokalen met digiborden (hier is veel tekst niet vertaald) Maar in het kort: bezint eer ge begint..

http://www.trendmatcher.nl/2011/11/tien-donts-voor-onderwijs-met-een.htmlAuteur: Karin Winters. Ook op dit artikel is een Creative Commons licentie van toepassing.

Update Inmiddels heeft Karin Winters nog een elfde Don’t toegevoegd:
Don’t 11 GEBRUIK GEEN WATERVASTE STIFTEN OM OP HET DIGIBORD TE SCHRIJVEN!

Veel interessante artikelen (zoals dit laatste deel) over het onderwijs te vinden op:
Trendmatcher tussen ICT en Onderwijs ™: Tien dont’s voor onderwijs met een digibord

Opt In Image
Vond je dit interessant?
blijf dan op de hoogte

Ontvang regelmatig een Email met het laatste media en technologie in het onderwijs nieuws.
Geef je Email adres en ontvang het laatste nieuws in je mailbox.