Zijn jongeren nou zo moe of begint school gewoon te vroeg?

Kind en beeldscherm: een te hecht koppelhttp://medischcontact.artsennet.nl/archief-6/Tijdschriftartikel/144532/Kind-en-beeldscherm-een-te-hecht-koppel.htm

Beeldschermgebruik, zoals tv-kijken, internetten en gamen, vormt een belangrijk onderdeel van het leven van de huidige jeugdige generatie. Maar naast de onmiskenbare voordelen, kleven hier ook gevaren aan. Zowel het zitten achter het beeldscherm als de inhoud van wat er aangeboden wordt, heeft consequenties voor de algehele gezondheid.

Volgens een schatting uit 2012 besteedden jongeren tussen de 12 en de 15 jaar in hun vrije tijd ongeveer zestien uur per week aan internet. Waarschijnlijk is dat inmiddels meer geworden.

Verder blijkt uit recent onderzoek (2013) dat bijna alle 3-jarigen tv, video of dvd kijken; rond 60 procent kijkt zeven dagen in de week en meer dan 80 procent kijkt door de week of in het weekend dertig minuten of langer tv per dag. Ongeveer één op de tien peuters van 2 tot 4 jaar had in 2008 al een tv op de eigen kamer; 22 procent mocht zelf bepalen of hij of zij tv keek en 9 procent bepaalde zelf hoelang dat gebeurde.

Beeldschermgebruik kan via verschillende mechanismen invloed hebben op de slaapduur van kinderen, waarbij de gevolgen het grootst zijn in de puberteit. In die fase verschuift namelijk het slaap-waakritme, zodat adolescenten later slaperig worden en dus later gaan slapen. [social_quote duplicate=”yes” align=”default”]Hun slaapbehoefte blijft echter nog lang gelijk aan de prepuberale fase, ongeveer negen uur[/social_quote] Velen komen daar niet aan en krijgen chronisch slaapgebrek. Iedere activiteit die ervoor zorgt dat het inslapen later wordt, zal direct een verdere ver-ergering geven van het slaapgebrek.

Beeldschermgebruik kan de slaap onder meer beïnvloeden door het directe effect van het licht, dat leidt tot onderdrukking van melatonineproductie. Daarnaast gaan veel adolescenten door met gamen of socialemedia-activiteiten tot vlak voor het slapengaan en stellen hiermee hun inslaaptijd uit. Velen leggen de telefoon naast het bed, reagerend op ieder binnenkomend bericht of beginnen weer als ze’s nachts soms wakker worden.

Jongeren zijn moehttp://www.maks.be/31457/jongeren-zijn-moe/

Volgens het wetenschappelijk tijdschrift Eos kampt bijna de helft van de Vlaamse jongeren tussen 15 en 18 jaar met een chronisch slaaptekort. In de Verenigde Staten experimenteerde men daarom met latere schooluren. Met succes: de schoolgaande jeugd bleek beter uitgeslapen te zijn en had minder last van stress.

Dokter Christophe Verhoeven van de slaapkliniek in Brugge legt uit hoe het komt dat veel jongeren te weinig slapen:
We verschuiven stilaan ons biologisch ritme. Kinderen worden ouder en willen later gaan slapen. Maar ook de omgeving werkt deze verschuiving in de hand. We willen te veel doen op één dag. Na schooltijd, huiswerk en hobby’s willen we die film nog kijken die we in het weekend hebben opgenomen. Daarna moeten we nog even op de pc. Zo gaan we telkens later slapen. We verlaten dus ons biologisch ritme.

[social_quote duplicate=”yes” align=”default”]Jongeren zijn niet lui of moe.[/social_quote] Het is gewoon dat in de pubertijd de aanmaak van melatonine nog niet op punt staat. Dat is de stof dat onze slaap opwekt of in het algemeen zorgt voor ons bioritme. En die stof wordt tijdens de pubertijd later aangemaakt.

Begin ‘s ochtends een uur later met de leshttp://weblogs.nrc.nl/onderwijsblog/2010/03/18/begin-s-ochtends-een-uur-later-met-de-les/

Dat pubers ‘s ochtends vaak niet uit bed willen komen en ‘s avonds juist niet willen slapen, is al langer bekend. Hersenonderzoeker Eveline Crone van de Universiteit Leiden toonde aan hoe dat komt. In de puberteit verschuift ‘s avonds het moment waarop het slaaphormoon melatonine wordt afgegeven. Daardoor kunnen jongeren moeilijk de slaap vatten, aldus Crone, en heeft het weinig nut om hen vroeger naar bed te sturen. Zeer weinig pubers halen de negenenhalf uur slaap die ze naar schatting nodig hebben.

In de Verenigde Staten zijn al experimenten gehouden met aangepaste schooltijden. Als de lessen 40 minuten later begonnen, haalden leerlingen betere cijfers en hadden ze minder last van gedragsproblemen. Leerlingen bleken 33 van deze 40 minuten te besteden aan langer slapen.

‘Uurtje later naar school krikt prestaties op’http://www.volkskrant.nl/dossier-aleid-truijens/uurtje-later-naar-school-krikt-prestaties-op~a3732570/

Slaaponderzoekers zeggen het al jaren: veel pubers en adolescenten lijden aan chronisch slaapgebrek. Scholen beginnen gewoon een uur te vroeg. De prestaties van scholieren worden naarmate de dag vordert beter, terwijl die van docenten juist verslechteren. Experimenten op Britse scholen laten zien dat leerlingen die later beginnen fitter zijn, alerter, beter gehumeurd en betere prestaties leveren, terwijl ze niet later naar bed gaan. Sommige van die scholen beginnen pas om tien uur; maar zelfs een half uurtje later heeft al zichtbaar effect.

Toch zijn er weinig scholen die de aanbevelingen van onderzoekers serieus nemen. De volwassenen werknemers zijn de norm.’Epidemisch’ Nu verandert dat misschien. De gezaghebbende American Academy of Pediatrics bemoeit zich ermee. Zij heeft slaapgebrek van pubers nu officieel ‘epidemisch’ verklaard en adviseert middelbare scholen om een uur later te beginnen. In de VS is het probleem groter, omdat scholen daar vaak al om half 8 beginnen en omdat slaperige leerlingen die met de auto naar school komen veel ongelukken veroorzaken. Het lijkt een futiel probleem. Het is geen ebola. Maar door de macht van het getal is het wel degelijk een massaal probleem. Slaapgebrek leidt niet alleen tot sufheid en prikkelbaar gedrag, er is ook een bewezen verband met depressie bij pubers, en met obesitas: wie slecht heeft geslapen blijft maar dooreten. [social_quote duplicate=”yes” align=”default”]Waarom zou je het eigenlijk als school níét doen, één uur later beginnen, als dat zo veel winst oplevert?[/social_quote] Natuurlijk, iedereen is dan later klaar, het gezin kan niet gezamenlijk ontbijten, maar dat is niet onoverkomelijk. Op scholen hoor je zeggen dat het een kwestie van discipline is: leerlingen moeten maar wennen aan dat vroege tijdstip; op je werk moet je straks ook op tijd komen. Dat argument klopt niet: [social_quote duplicate=”yes” align=”default”]pubers vallen, blijkt nu, niet eerder in slaap dan volwassenen, maar hebben wel twee uur meer slaap nodig[/social_quote]

Images credit: medischcontact artsennet.nl, www.maks.be, weblogs.nrc.nl, www.volkskrant.nl